De arbeidsovereenkomst en de ZZP'er
Moet een ZZP'er een VAR aanvragen? Is het zeker dat er sprake is van een overeenkomst van opdracht? Misschien is er toch sprake van een arbeidsovereenkomst! Wij raden ZZP'ers en opdrachtgevers aan de arbeidsrelatie van te voren goed in te schatten.
Wanneer is er sprake van een arbeidsovereenkomst?
Volgens het Burgerlijk Wetboek zijn er maar drie overeenkomsten van werk. Elke overeenkomst die u aangaat valt dus onder de regelgeving van één van de drie. Te weten:
- de arbeidsovereenkomst
- de overeenkomst van opdracht (het gaat hier om een opdracht van niet stoffelijke aard: een dienst)
- de overeenkomst aanneming van werk (het gaat hier om een opdracht van stoffelijke aard: een muurtje bouwen)
Bij de overeenkomst van opdracht en overeenkomst aanneming van werk voert de Zelfstandig Professional zelfstandig een opdracht uit zonder werkgeversgezag. Hoe hij deze opdracht uitvoert is aan de Zelfstandig Professional zelf. Een arbeidsovereenkomst ontstaat van rechtswege als de volgende factoren aanwezig zijn:
- werkgeversgezag
- persoonlijke arbeid
- loon (ook loon in natura)
Enkele simpele voorbeelden:
Een klusjesman met een eigen klussenbus die diverse opdrachtgevers heeft gaat een overeenkomst aanneming van werk aan met zijn opdrachtgevers. Wordt dezelfde klusjesman door een bouwbedrijf ingehuurd om met een team aan een aantal projecten te werken dan heeft hij wettelijk gezien een arbeidsovereenkomst.
Een controller adviseert zelfstandig ondernemers vanuit zijn kantoorruimte aan huis. Hij gaat met zijn klanten een overeenkomst van opdracht aan. Wordt hij door een grote financiële instelling ingehuurd om hetzelfde werk te gaan verrichten, maar dan in teamverband tijdens kantooruren, dan gaat hij van rechtswege een arbeidsovereenkomst aan.
Verantwoordelijkheid
Indien er juridisch sprake is van een arbeidsovereenkomst is de werkgever altijd verantwoordelijk voor alle werkgeversverplichtingen, denk aan poortwachter, reïntegratie, loonbelastingen, sociale verzekeringslasten etc. Bij de overeenkomst van opdracht en de overeenkomst aanneming van werk moet de Zelfstandig Professional zelf loonbelasting en omzetbelasting afdragen. Weet dus welke opdracht u aangaat volgens de wet. Ga hierbij altijd uit van de feitelijke werksituatie.
Ketenaansprakelijkheid
De werkgever (detacheringsbureau of uitzendbureau), is verantwoordelijk voor de loonbelasting en sociale verzekeringspremies. Indien de werkgever dit niet meer kan betalen, door bijvoorbeeld faillissement, dan is, in het kader van de ketenaansprakelijkheid, de opdrachtgever verantwoordelijk voor deze lasten.
Sociaal verantwoord!
Volgens de beleidsnotitie ZZP waren er in 2008 ruim 250.000 ZZP'ers die niet van werknemers te onderscheiden zouden zijn en waarbij sprake zal zijn van een arbeidsovereenkomst. De werkgevers zouden loonbelasting en sociale verzekeringspremies moeten inhouden. Dit gebeurt kennelijk niet en hierdoor loopt de overheid inkomsten mis.
